Elhamdülillâhi alâ külli hâl
الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَى كُلِّ حَالٍ
Okunuşu
Elhamdü lillâhi alâ külli hâl
Anlamı
Her hâlde ve her durumda hamd Allah'a mahsustur.
Sayı ve süre, duanın kabulünün şartı değildir. Okunuş yardımcıdır; doğrusu Arapçasından öğrenmektir.
Hz. Âişe'nin (r.a.) rivayetine göre Hz. Peygamber'in (s.a.v.) iki hamdi vardı: Sevindirici bir şey olduğunda 'Elhamdülillâhillezî bi-ni'metihî tetimmüs-sâlihât' (nimetiyle güzel işler tamamlanan Allah'a hamdolsun), hoşuna gitmeyen bir şey olduğunda ise 'Elhamdülillâhi alâ külli hâl' (her hâlde Allah'a hamdolsun) derdi. Bu kısa cümle, müminin kötü haberi ilk karşılama biçimidir: Şikâyet ve isyan yerine, nimetin de sıkıntının da Allah'tan geldiğini kabul edip hamdeder. Hamd, musibeti küçümsemek değildir; üzülmeye izin verir ama kalbi Allah'a bağlı tutar. Rivayet İbn Mâce'de geçer; derecesi konusunda muhaddisler farklı görüştedir (sunnah.com'daki not zayıf, Elbânî kısa lafız için sahih, Süyûtî hasen der), bu yüzden derece 'belirsiz' olarak işaretlenmiştir. Hısnü'l-Müslim'de 'sevindiren ya da üzen bir iş olunca söylenecek söz' başlığıyla yer alır. Belirli bir sayısı ve vakti yoktur; hoşa gitmeyen bir haber, kayıp ya da aksilik anında bir kere, anlamını düşünerek söylenir. Ağır musibetlerde 'İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râciûn' ile birlikte okunması yaygındır.
Hoşa gitmeyen bir şey olduğunda: Kötü bir haber, bir kayıp, bir aksilik, beklendiği gibi çıkmayan bir sonuç. Peygamberimiz böyle anlarda 'Elhamdülillâhi alâ külli hâl' derdi.
Aynı rivayete göre Peygamberimiz sevindirici bir şey olunca 'Elhamdülillâhillezî bi-ni'metihî tetimmüs-sâlihât' (nimetiyle güzel işler tamamlanan Allah'a hamdolsun) derdi. İki hamd birbirini tamamlar: Biri nimet için, diğeri sıkıntı için.
Muhaddisler farklı hüküm vermiştir. sunnah.com'daki Darussalam notu zayıf der; Elbânî kısa lafzı sahih sayar, Süyûtî hasen der. Bu nedenle derece 'belirsiz' olarak işaretlendi. Her hâlde Allah'a hamdetmek ise Kur'an ve sahih hadislerin genel öğretisidir; cümleyi söylemek için bu tartışmanın sonucunu beklemek gerekmez.
Kaynakta sayı yoktur. Hoşa gitmeyen şey olduğunda bir kere, anlamını düşünerek söylemek yeterlidir; Diyanet'e göre sayı, duanın kabulünün şartı değildir.
İlahiyatçı incelemesi bekliyor
Bu sayfa kaynak kontrolünden geçti, ilahiyatçı incelemesi bekliyor. Hata görürseniz bildirin.
Bu site Diyanet İşleri Başkanlığı ile bağlantılı değildir.