Ebû Hüreyre (r.a.) rivayeti; 'Güçlü mümin, zayıf müminden hayırlı ve Allah'a daha sevimlidir' hadisinin son kısmıdır: 'Başına bir şey gelirse keşke şöyle yapsaydım, şöyle olurdu deme; Kaderullâhi ve mâ şâe feal de. Çünkü keşke, şeytanın işine kapı açar.' Hısnü'l-Müslim 144 (kayıttaki hareke tutarsızlığı nedeniyle Arapça Müslim metninden alındı).
Kaderullâhi ve mâ şâe feal
قَدَرُ اللَّهِ وَمَا شَاءَ فَعَلَ
Okunuşu
Kaderullâhi ve mâ şâe feal
Anlamı
Allah'ın takdiri böyleymiş; O dilediğini yapar.
Sayı ve süre, duanın kabulünün şartı değildir. Okunuş yardımcıdır; doğrusu Arapçasından öğrenmektir.
Bu söz, Ebû Hüreyre'nin (r.a.) rivayet ettiği ve Müslim'in Sahîh'inde yer alan ünlü bir hadisin son cümlesidir. Hadiste Hz. Peygamber (s.a.v.) önce 'Güçlü mümin, zayıf müminden hayırlı ve Allah'a daha sevimlidir; her ikisinde de hayır vardır' der, sonra üç öğüt verir: Sana fayda verecek şeye sarıl, Allah'tan yardım iste, acze düşme. Ardından ekler: 'Başına bir şey gelirse keşke şöyle yapsaydım deme; Kaderullâhi ve mâ şâe feal (Allah'ın takdiri böyleymiş, O dilediğini yapar) de. Çünkü keşke, şeytanın işine kapı açar.' Dua, elden gelen yapıldıktan sonra sonuç istenildiği gibi çıkmadığında söylenir. Tedbiri bırakmayı değil, tedbirden sonra sonucu Allah'a bırakmayı öğretir; pişmanlık ve kendini suçlama döngüsünü keser. Hadis şerhlerinde iki okuyuş aktarılır: 'Kaderullâhi' (Allah'ın takdiri) ve 'Kaddarallâhu' (Allah takdir etti); anlam aynıdır. Hısnü'l-Müslim'de 'hoşa gitmeyen bir şey olunca ya da bir işte başarısız olununca' başlığıyla geçer. Belirli bir sayısı yoktur; olay anında bir kere, kalpten söylenir. Sahih bir hadistir.
İki okuyuş da hadis şerhlerinde aktarılır: 'Kaderullâhi ve mâ şâe feal' (Allah'ın takdiri; O dilediğini yaptı) ve 'Kaddarallâhu ve mâ şâe feal' (Allah takdir etti; dilediğini yaptı). Anlam aynıdır; Türkiye'de ilk okuyuş daha yaygındır.
Hadis, olup bitmiş bir şey karşısında 'keşke şöyle yapsaydım' diyerek kaderi sorgulayan ve insanı kahreden pişmanlığı yasaklar; bunun şeytanın işine kapı açtığını söyler. Hadis şerhlerine göre gelecekteki bir hayra niyet için 'keşke' demek (ör. keşke daha çok hayır yapabilsem) bu kapsamda değildir.
Hayır. Aynı hadis önce 'sana fayda verecek şeye sarıl, Allah'tan yardım iste, acze düşme' der. Dua, elinden geleni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakmak içindir; işten önce çalışmak, işten sonra teslim olmak.
Kaynakta sayı yoktur; olay anında bir kere, anlamını düşünerek söylemek yeterlidir. Diyanet'e göre sayı, duanın kabulünün şartı değildir.
İlahiyatçı incelemesi bekliyor
Bu sayfa kaynak kontrolünden geçti, ilahiyatçı incelemesi bekliyor. Hata görürseniz bildirin.
Bu site Diyanet İşleri Başkanlığı ile bağlantılı değildir.